fonGbè

blogu

É ɖò taji ɖɔ è ni zán nǔnywɛ xwitixwiti sín nǔ lɛ kpo nǔnywɛ xwitixwiti sín nǔ lɛ kpo

 

Ðò azɔ̌xwé e nɔ bló nǔ lɛ ɖò azɔ̌xwé lɛ é mɛ ɔ, mɔ̌to e nɔ hɛn nǔ é nyí azɔwanú taji ɖé, bɔ azɔ̌wiwa tɔn nɔ wà nǔ dó lee è nɔ w’azɔ̌ gbɔn é wu tlɔlɔ, bo nɔ lɛ́ xɔ akwɛ nú nǔ e è nɔ bló lɛ é kpo akwɛ e è nɔ zán dó bló nǔ lɛ na é kpo. É ɖò mɔ̌ có, azɔ̌xwé gègě nɔ gɔn nǔ e è nɔ hɛn ɖ’ayǐ hwɛhwɛ lɛ é gɔn, bɔ enɛ nɔ zɔ́n bɔ è nɔ hɛn afɔ e è nɔ xò lɛ é ɖó te jɛ nukɔn, bo nɔ ɖè nǔ e è nɔ zán lɛ é kpò, bo tlɛ nɔ lɛ́ wà nǔ dó ayijayǐ wu. Enɛ wu ɔ, nukúnnúmɔjɛnǔmɛ dó lee è nɔ kpé nukún dó kɛkɛví lɛ wu gbɔn é kpo wlɛnwín nǔnywɛ xwitixwiti tɔn yetɔn lɛ kpo wu ɖò taji tawun bo na dó bló bɔ nǔɖiɖó lɛ na nyɔ́ hugǎn, bo na lɛ́ bló bɔ è na bló nǔ lɛ ganji.

Linlin taji e ɖɔ ɖɔ è ni nɔ hɛn afɔ lɛ ɖó mimɛ̌ jí é

É ɖò mɔ̌ có, è ɖó na bló tuto nú nǔ e è nɔ gbéjé kpɔ́n lɛ é, nǔsisɔ, nǔsisɔ alǒ nǔ e è na ɖyɔ lɛ é, bɔ ye na jinjɔn nǔ e nɔ zɔ́n bɔ è nɔ zán afɔ e è nɔ xò lɛ é jí hwɛhwɛ, nǔ e è nɔ zán dó bló nǔ lɛ é, kpo ninɔmɛ e mɛ è nɔ xò nǔ ɖè lɛ é kpo jí. Afɔkpa e nɔ hɛn nǔ cí lɛ é sín afɔ vovo lɛ (ɖi kɔ́lu e è nɔ dó xò kɔ́ na é, afɔ e è nɔ sɔ́ dó bló ceramique lɛ é, kpo afɔ e è sɔ́ gan dó bló na lɛ é kpo) ɖó hlɔnhlɔn vovo ɖó nǔ vovo lɛ kpo nǔ e è nɔ zán lɛ é kpo wu. Ðò xógbe ɖevo mɛ ɔ, è sixu má nǔ e nɔ zɔ́n bɔ è nɔ bló bɔ è nɔ hɛn afɔ lɛ é ɖó akpáxwé atɔn jí: è nɔ gbéjé nǔ lɛ kpɔ́n ayihɔngbe ayihɔngbe, bo nɔ lɛ́ ɖyɔ ye hwɛhwɛ.

Nǔ e è nɔ gbéjé kpɔ́n ayihɔngbe ayihɔngbe é: nǔ taji e nɔ zɔ́n bɔ è nɔ kpé nukún dó nǔ lɛ wu é

Nǔ e è nɔ gbéjé kpɔ́n ayihɔngbe ayihɔngbe lɛ é wɛ nyí nǔ e jí è nɔ zɔn dó bo nɔ hɛn afɔ lɛ ɖó te é, bɔ hwɛhwɛ ɔ, è nɔ kplɔ́n mɛ ɖɔ è ni zán ye cobɔ è na zán ye ɖokpo ɖokpo. Nǔ e è gbéjé kpɔ́n é ɖíe: é na bo tlɛ nyí ɖɔ fɛ́n lɛ, nǔ e ma sɔgbe ǎ lɛ é alǒ nǔ e nɔ sú ali dó lɛ é ɖé lɛ ɖò mɔ̌to ɔ jí ɔ, é nɔ lɛ́ ɖó jlɛ̌ kpo hlɔnhlɔn kpo ɖò hǔn ɔ sín hǔn ɔ jí. Enyi è mɔ ɖɔ nǔ e nɔ hɛn nǔ cí é ɖó nǔ e gblé é alǒ nǔ e ma sɔgbe ǎ é ɔ, è ɖó na ɖó te tlolo bo na gbéjé kpɔ́n ganji. Gɔ́ na ɔ, hwɛhwɛ ɔ, è nɔ klɔ́ kɔ́fu e mɛ è nɔ xò kɔ́fu ɔ ɖè é kpo amì e ɖò mɔ̌to ɔ sín jǐ é kpo hwɛhwɛ, bɔ enɛ sixu zɔ́n bɔ è na xò nǔ kpɔ́n zɛ xwé wu alǒ xò nǔ ɔ zlɛ hwenu e è ɖò nǔ xò wɛ é, bɔ enɛ na zɔ́n bɔ è na bló bɔ è na nɔ hɛn nǔ e ɖò mɔ̌to ɔ mɛ é ɖó te.

Nǔ e è nɔ bló hwɛhwɛ é: nǔ e ɖò dandan é ɖé wɛ nyí ɖɔ è ni bló bɔ hǔn ɔ na w’azɔ̌ ganji .

Enyi è zán nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ threater é nú táan gegě gudo ɔ, è na bló bɔ hǔn ɔ sín jǐ na cí mɔ̌ kpɛɖé kpɛɖé alǒ xú, bɔ enɛ na zɔ́n bɔ è na hɛn nǔ e nɔ hɛn nǔ xú é sín hlɔnhlɔn kpò. Hwenɛnu ɔ, è ɖó na sɔnǔ (ɖi diamáa sín nǔ e nɔ bló diamáa é ɖɔhun) bo na dó vɔ́ hlɔnhlɔn kpo jɔmɛhun e nɔ hɛn nǔ é kpo blóɖó. Nǔ e è nɔ zán dó sɔnǔ na é nɔ sín lee è nɔ zán mɔ̌to e nɔ xò nǔ é kpo nǔ e è nɔ zán dó bló nǔ ɔ na é kpo wu gbɔn é wu. È nɔ kplɔ́n mɛ ɖò kpaa mɛ ɖɔ è ni bló nǔsisɔ ɖò hwenu e è zán é ɖé gudo (ɖi ganxixo 50-100) alǒ enyi è ko bló nǔ e è nɔ w’azɔ̌ na lɛ é nabi ɖé gudo ɔ nɛ. É nyí nǔ e è nɔ sɔ́ dó bló nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ science é kɛɖɛ wɛ è sixu bló bɔ é na nyɔ́ hugǎn ǎ, loɔ, é sixu lɛ́ ɖè nǔ e è nɔ dó xò nǔ na é kpò.

Nǔ e è na ɖyɔ gudogudo tɔn é: jlɛ̌jininɔ ɖò ayijayǐ kpo azɔ̌wiwa kpo tɛntin

Enyi è tlɛ bló tuto nú mɔ̌to ɔ ganji gudo ɔ, è sixu zán mɔ̌to e nɔ xò nǔ é kaka sɔyi ǎ. Enyi è dó mɔ̌to ɔ syɛnsyɛn, bo gbà, alǒ è ma sixu vɔ́ ɛ blóɖó gbɔn nǔsisɔ gblamɛ ǎ ɔ, è ɖó na ɖyɔ ɛ ɖò hwetɔnnu. Enyi è zán mɔ̌to e nɔ xò nǔ kpɔ́n é ɖé alǒ è zán mɔ̌to e ko gblé é ɖé kpo hlɔnhlɔn kpo ɔ, é sixu zɔ́n bɔ è na xò nǔ e è nɔ w’azɔ̌ na lɛ é, nǔ e è na hɛn gblé lɛ é, bo tlɛ na lɛ́ gblewu mɛ e nɔ w’azɔ̌ lɛ é. Enɛ wu ɔ, azɔ̌xwé lɛ ɖó na ɖó nǔgbododó e nɔ ɖyɔ afɔ lɛ é syɛnsyɛn, bo na lɛ́ wlan nǔ e ɖò nǔ lɛ jijlaɖó ɖokpo ɖokpo mɛ lɛ é dó wema jí, bo na dó sixu bló bɔ è na bló tuto nú nǔ lɛ ganji.

Xota

É ɖò mɔ̌ có, è ɖó na hɛn nǔ e è nɔ zán dó bló nǔ lɛ é ɖó mimɛ̌ jí, bɔ è sixu gɔn ayi ɖó jí ǎ. Gbɔn nǔnywɛ xwitixwiti sín nǔ lɛ gbígbéjé kpɔ́n ayihɔngbe ayihɔngbe, nǔsisɔ hwɛhwɛ, kpo azɔ̌xwé lɛ ɖyɔɖyɔ kpo gblamɛ ɔ, azɔ̌xwé lɛ sixu bló bɔ nǔ lɛ na yì ganji kɛɖɛ ǎ, loɔ, ye sixu lɛ́ ɖè akwɛ e è nɔ zán dó bló nǔ lɛ é kpò, bo na lɛ́ bló bɔ è na bló nǔ lɛ ganji. Ðò sɔgudo ɔ, kpo nǔnywɛ xwitixwiti sín nǔ e è nɔ zán dó kpɔ́n nǔ lɛ é kpo ɔ, è na bló bɔ è na hɛn kɛkɛví lɛ ɖó ganji, bo na lɛ́ w’azɔ̌ ganji, bo na d’alɔ mɛ tawun nú nukɔnyiyi azɔ̌xwé e nɔ bló nǔ lɛ é tɔn.

A Sixu Bló

Sɔ́ nǔkanbyɔ lɛ sɛ́dó